Жиі қойылатын сұрақтар

Сурақ
Тұрғын үйді жалға алғаны (жалдағаны) үшін мақсатты өтемақы және өтеусіз жекешелендіру құқығы орнына өтемақы 2016 жылы алынып тасталатыны рас па?
Жауап

Жок. Өтемақы төлеу туралы айтатын болсақ, төлемдерді алып тастау жөніндегі әңгімелер шындыққа жатпайды.

Сурақ
Әскери қызмет өтіліне құқық қорғау және арнаулы мемлекеттік органдарында, сондай-ақ құқық қорғау және арнаулы мемлекеттік органдарының оқу мекемесінде оқыған уақыт есептелеме?
Жауап

«Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы» Заңның 1-бабының 11-тармақшасына сәйкес, әскери қызмет – Қазақстан Республикасының егемендігін, аумақтық тұтастығы мен шекараларының қол сұғылмаушылығын қарулы қорғауға байланысты әскери қауіпсіздікті тікелей қамтамасыз етуге бағытталған Қарулы Күштер әскери қызметшілерінің мемлекеттік қызметінің ерекше түрі.

Сондай-ақ, Еңбек кодесінің 256-бабының 1-тармағына сәйкес әскери қызметтегі адамдарға Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде, Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметінде, әскери қарсы барлау және әскери полиция органдарында, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметінің Объектілерді қорғау қызметінде (Республикалық ұлан), Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланында, Ішкі істер министрлігінің әскери-тергеу органдарында, азаматтық қорғау саласындағы уәкілетті органның азаматтық қорғаныстың басқару органдары мен әскери бөлімдерінде және әскери прокуратура органдарында қызмет өткеріп жүрген адамдар жатады.

Заңның 24-бабының 2-тармағына сәйкес еңбек сіңірген жылдары Қазақстан Республикасының  заңнамасында белгіленетін тәртіппен, зейнетақыға құқық беретін әскери қызмет ұзақтығын есептеу мақсатында есептелгендіктен, әскери қызметшілерге өтемақы төлеу кезінде тек қана әскери қызметте күнтізбемен есептегендегі өтілін ғана ескеру қажет.

Сонымен қатар, «Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы» Заңның 18-бабының 3-тармағына сәйкес мерзiмдi қызмет өткеруге азаматтардың құқық қорғау және арнайы мемлекеттік органдар оқу орындарының күндiзгi оқу бөлiмдерiнде оқыған уақыты, сондай-ақ Қорғаныс министрлігінің әскери оқытылған резервті даярлау бағдарламасы жөніндегі мамандандырылған ұйымдарында әскери даярлықтан өту уақыты теңестiрілетінін хабарлаймыз.

Заңның 24-бабына сәйкес мерзiмдi қызмет әскери қызметшiлерi үшiн әскери қызмет мерзiмдерi күнтiзбелік есеппен он екі ай.

Сурақ
Пәтерде елу пайыздан кем үлесінің болуы әскери қызметшіні және оның отбасы мүшелерін қызмет өткеру орны бойынша тұрғын үйге мұқтаждардың есебіне қоюдан бас тартуға негіз болып табыладыма?
Жауап

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 28 тамыздағы № 1091 қаулысымен бекітілген Әскери қызметшілерді тұрғын үймен қамтамасыз ету қағидаларына сәйкес, тұрғын үйді жалға алғаны (жалдағаны) үшін мақсатты өтемақы – бұл қызметтік тұрғын үймен қамтамасыз еткенге дейін тұрғын үйге мұқтаждардың есебінде тұрған әскери қызметшіге төленетін ақшалай қаражат. Бұдан, өтемақы төлеудің негізгі шартары ол әскери қызметші мен оның отбасы мүшелерінің тұрғын үйге мұқтаждардың есебінде тұруы болып табылады.

«Тұрғын үй қатынастары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 99-бабына 2-тармағына сәйкес әскери қызметші осы елді мекенде оның және онымен тұрақты тұратын отбасы мүшелерінің жеке меншік құқығында тұрғынжай немесе мемлекеттік тұрғын үй қорынан берілген өзге де тұрғынжайы болмаған жағдайда тұрғын үйге мұқтаж деп танылады.

Сондай-ақ, Заңның 2-бабының 28-тармақшасына сәйкес тұрғынжай бұл тұрақты тұруға арналған және соған пайдаланылатын, белгіленген санитариялық-эпидемиологиялық, техникалық және басқа да міндетті талаптарға сай келетін жеке тұрғын үй бірлігі (дара тұрғын үй, пәтер, жатақханадағы бөлме).

Осыған байланысты, Қазақстан Республикасы құрылыс және тұрмыстық-шаруашылық агенттігі төрағасының 2012 жылғы 9 ақпандағы № 124627түсініктемесін, сондай-ақ қолданыстағы заңнама талаптарын ескере отырып, пәтерде елу пайыздан кем үлесінің болуы әскери қызметшіні және оның отбасы мүшелерін қызмет өткеру орны бойынша тұрғын үйге мұқтаждардың есебіне қоюдан бас тартуға негіз болып табылмайтынын хабарлаймыз.

Сурақ
Соңғы бес жылдың iшiнде Қазақстан Республикасының белгiлi бiр елдi мекенiнде орналасуына қарамастан, өзiне меншiк құқығымен тиесiлi, тұру үшiн жарамды тұрғын үйдi сату әскери қызметшіні және оның отбасы мүшелерін қызмет өткеру орны бойынша тұрғын үйге мұқтаждардың есебіне қоюдан бас тартуға негіз болып табыладыма?
Жауап

Сонымен, «Тұрғын үй қатыстары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 72-бабына сәйкес соңғы бес жылдың iшiнде өз тұрғын үй жағдайларын қасақана нашарлатуы салдарынан Қазақстан Республикасының белгiлi бiр елдi мекенiнде орналасуына қарамастан, өзiне меншiк құқығымен тиесiлi, тұру үшiн жарамды тұрғын үйдi иелiгiнен шығаруы тұрғынжай беру үшiн есепке қоюдан бас негізі болып табылады.

Заңның 99-бабы 2-тармағына сәйкес әскери қызметші осы елді мекенде оның және онымен тұрақты тұратын отбасы мүшелерінің жеке меншік құқығында тұрғынжай немесе мемлекеттік тұрғын үй қорынан берілген өзге де тұрғынжайы болмаған жағдайда тұрғын үйге мұқтаж деп танылады.

Сондай-ақ, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 28 тамыздағы № 1091 қаулысымен бекітілген Әскери қызметшілерді тұрғын үймен қамтамасыз ету қағидаларына сәйкес есепке қою туралы баянатпен қоса баянат берген күнге дейін күнтізбелік 10 күн бұрын алынған әскери қызметші мен оның отбасы мүшелерінің осы елді мекенде меншік құқығында тұрғын үйінің болмауы (болуы) туралы анықтама (анықтама әскери қызметшілерге жыл сайын беріледі) ұсынады.

Осыған байланысты, соңғы бес жылдың iшiнде тұру үшiн жарамды тұрғын үйдi иелiгiнен шығаруы қызмет ету орны бойынша әскери қызметші мен олардың мүшесін есепке қоюдан бас таруға негіз болмайды.

Сурақ
Тұрғын үйді өтеусіз жекешелендіру құқығы орнына ақшалай өтемақы төлеу әскери қызметтен босатылған тұлғаларға төленеді ме?
Жауап

Жоқ. Жекешелендіруге жатпайтын, оның ішінде оның жабық және оқшауланған әскери қалашықтарда, шекара заставалары мен комендатураларда орналасуы салдарынан қызметтік тұрғын үйді өтеусіз жекешелендіру құқығын өтеу қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) жекешелендіруге жатпайтын, оның ішінде оның жабық және оқшауланған әскери қалашықтарда, шекара заставалары мен комендатураларда орналасуы салдарынан қызметтік тұрғын үйді өтеусіз жекешелендіру құқығының орнына ақшалай өтемақы төлеу қағидалары қызметтік тұрғын үйді өтеусіз жекешелендіру құқығы «Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасының Заңының 55-бабының 7-тармағына сәйкес өтелетін адамға қолданылады.

«Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы» ҚР Заңының 1-бабының 14-тармақшасына сәйкес, әскери қызметшілер – Қарулы Күштерде әскери қызметте тұратын Қазақстан Республикасының азаматтары.

Осыған байланысты, Қағида талаптары тек қана қатардағы әскери қызметшілерге қолданылады.

Сурақ
ҚР ҚМ жатақханаларында тұрып жатқан әскери қызметшілерге тұрғын үйді өтеусіз жекешелендіру құқығы орнына ақшалай өтемақы төленеді ме?
Жауап

Қазіргі уақытта Заң департаменті қызметтік тұрғын үйді өтеусіз жекешелендіру құқығы орнына ақшалай өтемақы төлеу заңдылығы бойынша пайда болған қарама-қайшылыққа қатысты түсініктеме берілді (бұдан әрі – түсініктеме).

Түсініктемеден, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 ж. 28.08. № 1092 қаулысымен бекітілген, Жекешелендіруге жатпайтын, оның ішінде оның жабық және оқшауланған әскери қалашықтарда, шекара заставалары мен комендатураларда орналасуы салдарынан қызметтік тұрғын үйді өтеусіз жекешелендіру құқығын өтеу қағидасының (бұдан әрі – Қағида)
6-тармағына сәйкес, әскери қызметшілерге ақшалай өтемақы төлеу мынадай шарттарды сақтау кезінде жүргізілетіні айтылады:

1) жекешелендіруге жатпайтын, оның ішінде оның жабық және оқшауланған әскери қалашықтарда, шекара заставалары мен комендатураларда орналасуы салдарынан алушыға берілген қызметтік тұрғын үйдің болуы;

2) 2013 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша күнтізбелік есептеуде әскери қызметтің жиырма жылы өткеннен кейін қызметтік тұрғын үйді өтеусіз жекешелендіруге құқығы бар алушының әскери қызметте күнтізбелік есептегенде он бес және одан да көп жыл болуы;

3) алушыда және бірге тұратын отбасы мүшелерінің меншік құқығында Қазақстан Республикасы аумағында және осы мекенде мемлекеттік тұрғын үй қорынан берілген тұрғын үйдің болмауы.

«Тұрғын үй қатынастары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 7-тармағы 13-бабына сәйкес әскери қалашықтардың, шекара заставаларының және өзге де жабық объектiлердің аумағында орналасқан, сондай-ақ еңбек шарты бойынша жұмыс істейтін адамдарға, оқу кезеңінде студенттерге (курсанттарға, аспиранттарға) және оқушыларға берілген төсектік үлгідегі, сондай-ақ бөлмелік үлгідегі тұрғын үй-жайлар жекешелендіруге жатпайды.

Осыған орай, заңнаманың жоғарыда көрсетілген талаптарына сәйкес, ақшалай өтемақы әскери қалашықтардың, шекара заставаларының және өзге де жабық объектiлердің аумағында орналасқан, сондай-ақ төсектік және бөлмелік үлгідегі жатақханада тұратын әскери қызметшілер төленеді.

Сурақ
Тұрғын үйді өтеусіз жекешелендіру құқығы орнына ақшалай өтемақы алу үшін қызметтік тұрғын үйдің болуы шарт па?
Жауап

Ия. Жекешелендіруге жатпайтын, оның ішінде оның жабық және оқшауланған әскери қалашықтарда, шекара заставалары мен комендатураларда орналасуы салдарынан қызметтік тұрғын үйді өтеусіз жекешелендіру құқығын өтеу қағидасының 6-тармағына сәйкес ақшалай өтемақы төлеу жекешелендіруге жатпайтын қызметтік тұрғын үйдің болуы кезінде жүргізіледі.

Ақшалай өтемақы – бұл алушыларға жекешелендіруге жатпайтын, оның ішінде оның жабық және оқшауланған әскери қалашықтарда, шекара заставалары мен комендатураларда орналасуы салдарынан мынадай қызметтік тұрғын үйді өтеусіз жекешелендіру құқығының орнына төленетін ақшалай қаражат.

Бұдан, ақшалай өтемақы алу үшін жекешелендіруге жатпайтын қызметтік тұрғын үйдің болуы шарт.

Сурақ
Тұрғын үй комиссиялары әскери қызметшілерден Тұрғын үймен қамтамасыз ету және жекешелендіру орнына өтемақы төлеу қағидаларымен көзделмеген құжаттарды сұрауға құқылы ма?
Жауап

Қазақстан Республикасы Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері агенттігі төрағасының 2012 жылғы 7 маусымдағы № 237 бұйрығымен бекітілген Жергілікті атқарушы органдардың, мемлекеттік кәсіпорындардың, мемлекеттік мекемелердің тұрғын үй комиссиялары туралы үлгі ережеге сәйкес тұрғын үй комиссиясының функцияларына үміткерлерден түсінік алу жатады.

Осыған байланысты, тұрғын үй комиссиялары өз функцияларын орындау мақсатында әскери қызметшіден қажетті ақпаратты алуға құқылы.

Сурақ
Жарамдылық санатын ауыстыру үшін әскери-дәрігерлік комиссиядан қайта өту қандай тәртіпте өткізіледі?
Жауап

Әскери қызметке жарамдылық санатын қайта қарауды қажет етуші азаматтар Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 30 қаңтардағы № 44 қаулысымен бекітілген Әскери-дәрігерлік сараптама жүргізу қағидалары мен Қарулы Күштердегі әскери-дәрігерлік сараптама органдары туралы ережелер, Қазақстан Республикасындағы басқа әскерлер мен әскери құрылымдарда анықталған қайта медициналық куәландыруға жіберіледі.

Әскери қызметке жарамдылық санатын қайта қарау үшін азамат әскери есеп орны бойынша жергілікті әскери басқарма органдарына өтініш білдіруі тиіс. Ол денсаулық жағдайының жақсаруын растайтын құжаттарға ие болуы қажет: әскери билет, диспансерлік есептен шығу туралы профильді дәрігер-маманнан анықтама, амбулаториялық карта, стационардан үзінді көшірме (болған жағдайда).

Өтінішті болымды қарау жағдайында азамат денсаулық жағдайын зерттеу актісін құру үшін тіркелу орын бойынша емханаға жіберіледі. Денсаулық жағдайында жағымды өзгеріс болған жағдайда қорғаныс істері бойынша департаменттің медициналық комиссиясында алдын ала медициналық куәландыру жүргізіледі, одан кейін құжаттар соңғы шешім шығару үшін штаттық-дәрігерлік комиссияға жіберіледі.

Сурақ
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 28 тамыздағы № 1092 «Жекешелендіруге жатпайтын, оның ішінде оның жабық және оқшауланған әскери қалашықтарда, шекара заставалары мен комендатураларда орналасуы салдарынан қызметтік тұрғын үйді өтеусіз жекешелендіру құқығын өтеу қағидаларын бекіту туралы» Қаулысына 2013 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 15 жылдан кем (бірақ 10 жылдан артық) қызмет еткен әскери қызметкерлерге өтеусіз жекешелендіру құқығы орнына өтемақы төлеу бөлігіне өзгертулер енгізіледі ме?
Жауап

Қорғаныс министрлігінде тұрақты негізде әскери қызметкерлерді тұрғын үймен қамтамасыз ету механизмін жетілдіру бойынша жұмыс жүргізілуде.

Қызметтік тұрғын үйді босату мақсатында 10 жылдан артық, бірақ 15 жылдан кем еңбек қызметіне ие әскери қызметкерлерге бір жолғы ақшалай өтемақы төлеу мәселесі пысықталуда.

Аталған мәселені басқа мемлекеттік органдармен және Қазақстан Республикасы Парламентімен келіскен жағдайда заңнамаға тиісті өзгертулер мен толықтырулар енгізіледі.

Қазақстан Республикасы Президентінің ресми сайты
Қазақстан Республикасының  Премьер-Министрі ресми сайт
Қазақстан Республикасының Үкiметi
100 нақты қадам баршаға арналған қазіргі заманғы мемлекет
Стратегия 2050
100 жаңа есім
Бас әскери прокуратура
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі
ҚР Ішкі істер министрлігінің Төтенше жағдайлар комитеті
Қазақстан Республикасының Электрондық үкіметі
РМК  «Kазарнаулыэкспорт»
North Atlantic Treaty Organization
Құрлық әскерлері Әскери институты
Әділет
KADEX
«Қазконтент» АҚ
ҚР Тұңғыш президенті - Елбасы атындағы Ұлттық қорғаныс университеті
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі
Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі
Қазақстан - Ұлы Дала Елі
Жұмыс
ТМД Қорғаныс министрлерінің кеңесі
Қазақстан Республикасының мәдениет және спорт министрлiгiнiң ресми сайты
Ақсауыт
Ақпараттық сервис
Нәтижелі жұмыспен қамтуды және жаппай кәсіпкерлікті дамытуған арналған Бағдарлама